ТАРЧЛААН...

Хотын даргад тавьсан иргэдийн захидал

2007-11-22T20:12:00.001-08:00

Цаг бол алт гэдгийг мэднэ. Хүмүүсийн унаа тээврээр зорчдог хамгийн идэвхитэй цаг нь өглөөний 7:00-9:00. Энэ хооронд хүмүүс ажил сургуульдаа явцгаадаг. Энэ үеэр хотын замын хөдөлгөөн ихэсч ачаалал бага зэрэг үүсдэг ч бөглөрөл, түгжрэл үүсдэггүй иргэд ажилдаа амжаад л очдог байсан. Гэтэл сүүлийн хэдэн өдөр автобусны буудлуудаар эгнэн зогссон хүмүүсийг хараад өрөвдөх ба бухимдах сэтгэл төрж байна.

Удаан зогссон хүмүүс даарсандаа болоод ханиалган шуугитнан зогсоно. Автобус ч ирэхгүй. Харин хүмүүс нь нэмэгдсээр. Ажлын цагаасаа хоцорсон хүмүүс арга ядахдаа ТАКСИ барицгаая хэмээн хэд гурваараа нийлэлдэн гар өргөнө.
Зогсох такси нь ч ховордож. Ганц нэг зогссон унаа нь ойр явахгүй гээд хөдлөөд явчихна.

Ер нь хүмүүсийг зохицуулж буй гол хөдөлгүүр нь нийтийн тээврийн хэрэгсэл байдаг. Энэ хөдөлгүүр нь зогсчихоор хүмүүсийн ажил төрөл цаашлаад хотын ажлыг ихээхэн цалгардуулж эхлэх юм. Хүмүүс алхаж ажилдаа явна гэдэг үлгэр. Үүнийг далимдуулаад жижиг оврын тэргүүд үнээ нэмэн орлиж зогсох нь бүр дүргүй хүргэмээр.

Ингээд өглөө бүр зам даган хөврөн зогсох болсон их хотын маань хүмүүс хотынхоо даргад захидал илгээж байна.

Юмны үнэ нэмэгдлээ. Амьдрал үндсэндээ хэцүү болсныг хэн хэнээ гэлтгүй мэдэж байгаа. Гэтэл дээрээс нь хөл дүүжлэх унаа тэрэг нь зогсчихоор энэ хүмүүс чинь хоолоо залгуулхаар зүтгэж байгаа ажил төрөлдөө яаж явахыг хэлээд өгөөч гэх олон хүн.
Хотын дарга Ц.Батбаярт хандаж хэлэхэд шийдвэрлэх олон асуудал байгаа ч нэн түрүүнд нийтийн тээврийн энэ асуудлыг шийдэж өгөхгүй бол адаглаад өвчин эмгэг тусч эхэллээ гэдгээ дуулгахыг зорьж байна. Мөн чанартаа нийтийн тээврийн ажил хаялт, зогсолт хийх болсон шалтгаан нь хэдэн автобус баазын дарга нарын хоорондын хэлэлцээрээс л гарч байгаа асуудал. Тэр хэдэн дарга нартай нь хотын дарга зөвлөлдөж хэлэцээд энэ асуудлыг шийдчих боломж байгаа шүү дээ хэмээн найдаж энэ захидлыг илгээж байна. Хариу нь хэзээ ирэх бол.

Талх “тансаг хэрэглээнд” орох шахав

2007-11-21T19:44:00.000-08:00

Хэдэн сарын өмнө л 250 төгрөг байснаа 310 төгрөг болж нэмэгдсэн талхны үнийг шагшиж суусан бол өнөөдөр энэ үнэ яг 50 хувиар дахин нэмэгдэж.
Их удвал 600 төгрөгний талх 800 төгрөг болж цаашлаад 1000 төгрөгийн үнэд хүрэх ч магадлал ойрын өдрүүдэд байсан юм.

Монголчууд энэ хэдэн өдрүүдэд хагас өлсгөлөнгийн байдалд орж эхэлсэн гэдгийг мэргэжилтнүүд хэлж байна. Харин энэ өлсгөлөн өнөөх томчуудад мэдрэгдэхгүй. Гэтэл хүмүүсийн гуйж байгаа ганц гуйлт, хүсэлт нь “Төр засаг энэ үнийн хөөрөгдлийг зохицуулаад өгөөч гэх”
Зарим нэг настангуудын яриаг санаандгүй сонсох нь ээ.
1990 оны үеийн зах зээлийн системд шилжиж байсан дүр зураг одоо ирнэ гэлцэж байхыг сонсоод айдас төрсөн.
Нээрээ л тэгэхэд бүх юм картын системд шилжиж “Картын бараа”-гаар амь залгуулдаг байсныг санадаг юм.
Арай ч үгүй байлгүй дээ гэх бодол төрөөд хэдэн шар бор сонин эргүүлж суутал үнийн хөөрөгдлийн асуудал нааштай шийдэгдэж мэдэх нь.

Сүүлийн үед огцом өсөөд байгаа гурил, талхны үнийг бууруулахаар Хүнс Хөдөө аж ахуйн яамнаас засгийн газар, УИХ-д хуулийн төсөл боловсруулж санал оруулсан байна. Төсөлд улаан буудайн гаалийн татвар болон НӨАТ-аас ирэх оны долоодугаар сар хүртэл чөлөөлөх саналыг оруулсан байна. Энэ хугацаандаа гурилын хангамжийг сайжруулан нөөц бэлтгэх гэнэ. Ямартаа ч хувь хүмүүс болон үйлдвэрчний эвлэл, холбоодууд энэ асуудлаар босон тэмцэж түрүүчээс нь “Улс төрийн суулт” хийхээр зарлаад байгаа энэ нөхцөл байдлыг Засгийн газар, УИХ нэг удаа авч хэлэлцэх л бололтой.
Харин тэр болтол бидний өдөр тутмын хэрэглээ атлаа “Тансаг” хэрэглээний зиндаанд очих шахаад байгаа хар талхнууд маань ямар үнэд хүрдэг бол гэсэн түгшүүр бас л төрж сууна. Үүн дээр манай үндэсний үйлдвэрлэгч “талх чихэр”, “өгөөж” компанийн удирдлагууд хариулт өгчээ. Тэр нь ямар ч байсан төрөөс зохицуулалт хийх хүртэл одоо байгаа үнэдээ “барихаар” зөвшилцжээ.

Үзэг цаасаа бариад өөрийгөө мэдээд ав

2007-11-15T23:56:00.001-08:00

1. Уул 2. Монгол гэр 3. Авдар 4. Зам 5. Зам 6. Нар 7. Машин 8. Хонь
За дээрх дүрсүүдийг цаасан дээр зураарай.

Одоо зурсан зургаа сайн харж ажигла. Зурсан зурагнаас чинь хөдөөний айлын дүр төрх харагдаж байвал та үнэхээр өндөр сэтгэхүйтэй хүн юм. Ингээд дүрслэл бүрийг тайлбарлаж өөрийн тань зан аашыг тодорхойлцгооё.

1. Зурсан уул нь их шовх оройтой байвал чи маш зоригтой юм. Хэрэв мохой оройтой байх юм бол хулчгар бусдыг аялдан дагалдагч аж. Холимог байвал чи орчинтойгоо гайхалтай оршин зохицох чадвартай юм байна.
2. Гэрийн чинь хаалга дэлгээстэй, яндангаас нь утаа гарч байвал чи маш нээлттэй илэн далангүй юм байна. Хэрэв энэ бүгдийг чи зураагүй бол ганцаардмал зожиг зантай байж таарах нь
3. Авдараа цоожтой зурсан бол чи их харамч ааштай. Харин авдарны чинь хаалга нь дэлгээстэй байх юм бол их өгөөмөр сайхан сэтгэлтэй байх юм байна.
4. Зурсан гол нь гэрээсээ хол байх юм бол чи ажилсаг, ойр байх юм бол их залхуу.
5. Замыг гэрээс хол зурсан байвал чи мэдээлллээс их хоцордог болхи юм байна. Харин гэрээс ойрхон зурсан байвал мэдээллийг цаг алдалгүй авч чаддаг ажээ.
6. Нарыг тал зурсан бол найз нөхөд багатай, зожиг , бүтэн байвал эсэргээрээ. Таваас доош цацрагтай бол маш их ганцаардмал байдаг.

Цацраг нь 5-9 ын хооронд байвал нэг их найз нөхөдгүй. Харин 9-өөс дээш цацрагтай бол найз нөхөд олонтой ажээ.
7. Ганц хонь зурсан бол чи маш их хойрго, харин олон хонь зурсан бол, хот дүүрэн хонь зурсан бол маш ажилсаг.
8. Мөн машин нь зам дээрээ явж байвал Тэр хүн маш их эмх цэгцтэй хүн ажээ.

Нүд

2007-11-15T21:08:00.000-08:00

Олон олон нүд чамд дурлаад л. Нүд бүхнээс хайр цацран чам дээр унаад л. Чамд торсон тэр нэг нүдийг минийх гэж мэлзмээр. Өртөөгүй бусад нүднүүдтэй минийх гэж маргамаар…

Өнөөх нүддийн хэнийг ч юм ухаангүй болтол атаархуулж шаналгамаар. Өд шиг хөөрөн хаанаас ч юм гараад ирнэ гэж чамтай тогломоор.

Болчимгүй ч гэсэн олноос өрссөндөө өөрөөрөө бахархмаар. Биелсэн ч биелээгүй ч цагийн эргэлтэнд нүдийг минь харж явах чамайг хайрламаар.

Далд амьдрал

2007-11-13T22:43:00.000-08:00

Хайрлах сэтгэлээ өөрөөсөө ч нуудаг. Харамлах сэтгэл гэж төсөөлхийг ч боддоггүй. Хийж байгаа зүйл нь нэг л зүйлийн төлөө юм шиг. Хүрч байгаа бүхэн нь эмзэгхэн. Бүр хэврэгхэн. Үзэн яддаг юмандаа хүртэл зөөлөн ханддаг. Өөртөө бас өрөөлд ч гомддоггүй. Тэр бүү хэл өстөн хүнээ ч уучилж явдаг. шаазан аяга хагарвал сайн зүйл гэж уулга алдахаас илүү бусдын ая тухыг алдуулсан мэт цочно. Бэргэнэ.

Зүрхээ чагнасаар байгаад мэлхий шиг. Өлмий дээрээ гишгэлэн өөртөө ч чимээ гаргахыг үл хүснэ. Хайр ч гэж шивнэж зүрхэлдэггүй. Хайрын тухай жүжиг үзчихээд автобусанд суулгүй чимээгүй хотын нам гүмийг үргээлгүй ганцаархнаа алхдаг.

Ил амьдрал

2007-11-13T22:42:00.000-08:00

Би чамд хайртай. Алдмааргүй байгаа бодлоо нуухгүй. Зүрхний минь багтаамж дүүрчихнэ. Шууд л хэлье. Бүгдийг нь. Хүрэх зүйлийнхээ төлөө ганцаараа зүтгээд яах юм. Тэр нь чиний төлөө болохоор чи туслах ёстой. Нэгэнт л хийсэн гэм минь болохоор өрөөлийг зовоогоод яах юм.
Чи зовох учиртай. Галзуурсандаа гартаа таарснаа аваад шидчихсэн ч яадаг юм. Өмнөөс нь хэлэх үг хийх үйлдэлтэй би. Зүрхээ чагнаж суулгүйгээр зүрх рүү чинь дайрмаар байна. Арслан бар шиг. Өлмий дээрээ хором ч зогсолгүйгээр өөрййнхөө төлөө босч буйгаа хэлье. Амьдралынхаа төлөө дайн зарлаж байна. Сайхан бүхнийг мэдэх хүсэлдээ ташуурч хайрын тухай сайхан жүжиг үзчихээд нойрсож байгаа хотыг сэртэл нь “Хайр” гэж хашгиръя.

Бурханд хэлэх зөвлөгөө нь ... Чи битгий хуц

2007-11-13T22:19:00.000-08:00

Яруу найраг гэж юу юм гэж хүмүүсээс асуувал зарим нь
Яруулаг бичихийг л хэлэх байх гэдэг. Саяхан манай найз надруу утас цохилоо.
- Хүүе ээ одко. Чамархуу шүлэг бичдэг нэг хүн номоо гаргажээ. Яг л чиний стиль гэж байх юм.
Би чинь нэг их юм бичдэг биш энэ одоо юу яриад байгаа юм болоо гэсэн юм бодоод. Ганц хоёр бичсэн юмнаас минь аваад номондоо оруулчихсан юм болов уу гэж бодлоо. Надад номыг нь авчирч өглөө.

Тэгсэн чинь Яруу найрагч Б.Галсансүхийн "Бурханд хэлэх зөвлөгөө " ном нь байсан. Найз маань тэр хүнтэй уулзаж байгаад надад авчирч өгсөн байгаа юм л даа. Бүр гарынхаа үсгийг зураад Одгэрэл-дээ энэ тэр гээд биччихсэн байсан. Тийм том яруу найрагчаас номыг нь авна гэж төсөөлөөч үгүй явж: Түүний бичсэн постпанк чиглэлийн бүх бичвэр нь надад таалагддаг. Уншаад бүр тарчилж, салганадаг гээч. Даанч би энэ хүн шиг хэзээ ч бичиж чадахгүй байх. Миний сэтгэлгээ ч хүрэхгүй л дээ. Миний битгий хэл яруу найрагчдийн атаархлыг төрүүлж, шарыг гозойлгож, тэдний бичээгүйг бичсэн хүн бол ганцхан Б.Галсансүх.
Түүнийг найз, анд нөхдүүд нь юу гэж өгүүлснийг номных нь өмгөтгөлөөс уншихад л хангалттай.
Би энд "Бурханд хэлсэн зөвлөгөө" шүлэгээс нь санаж буйгаа өгүүлье.

БУРХАНД ХЭЛЭХ ЗӨВЛӨГӨӨ

Бурхан их л олон зүйлийг тэгж хий, ингэж хий, тэг ингэ гэж зарлигдаж иржээ. Тухайлбал:
Дуулдаг дуу бүхэнд нэжгээд "хайр" гэсэн үг орох ёстой гэж
Чи чанга дуугаар хэлсэн.
Хайр гэсэн үгтэй дууг хүмүүс хамгийн ихээр дуулж байна.
Чи татах тамхины хайрцаг дээр "хортой" гэсэн бичиг тавь гэж чанга дуугаар хэлсэн.
Хортой гэсэн тамхийг хүмүүс хамгийн ихээр татаж байна.
Чи уух архины шилэн дээр "чанартай" гэсэн тэмдэг тавь гэж
Чанга дуугаар хэлсэн. Чанартай гэсэн архийг хүмүүс шил шилээр нь ууж байна.
Бурхан гуай таны хэлсэн бүхийг бид өнөөдөр биелүүлж байна
Чамд хэлэх нэг зөвлөгөө байна
Чи битгий хуц аа.
гэж өгүүлсэн байдаг юм. Гэхдээ би энд бүрэн эхээр нь биш өөрийнхөө ойлгосон хэсгийг л бичлээ. Үнэн гэхэд дэндүү үнэн, шударга гэхэд дэндүү шударга бичдэг энэ найрагчтай уулзах хүсэл төрөөд буйгаа нуугаад юу хийхэв. Тэр хүн намайг тоож нэг удаа уулзана гэсэн юм. Тэгэхээрээ би тэр хүнээс Одгэрэлд хэлэх зөвлөгөөг авах гэж байгаа юм.

Усны хямрал дэлхийд нүүрлэж болзошгүй

2007-11-07T20:32:00.000-08:00

Дэлхийн 70 хувь нь усаар бүрхэгдсэн байдаг ч 2.5 хувь нь цэнгэг ус. Гэтэл эдгээр цэвэр усны ихэнх нь мөс хэлбэрээр мөнх оршдог учраас бид дөнгөж 0.25 хувийг нь ашиглаж байгаа аж. Харин байгалийн цэвэр эко орчинд хүний үйл ажиллагаа ихээхэн нөлөөлж ирсэн.More...

Одоо дэлхийн өнцөг булан бүрт хотжилт, хөгжилт, хөдөө аж ахуйн үйл ажиллагаанаас хамааран усны доройтол нүүрлээд байгааг эрдэмтэд ярьсаар байгаа. Энэ усны хямрал бараг 20 хүрэхгүй жилийн дараа л дэлхийд нүүрлэж болзошгүйг тэд бас анхааруулаад байгаа.

Одоо гадаадад литр савтай ус литр бензинээс үнэтэй байна. Энэ ч ойлгомжтой. Бензингүй бол амьд явж болно. Харин усгүй бол амьд явах аргагүй гэдгийг бүгд л ухамсарлаж байгаа.
Манай улсын хувьд байршлаараа усны гурван том хагалбарын заагт хур тундас багатай, хуурайшилт ихтэй хэсэгт нь оршдог учраас байгаа усны нөөц нь нутаг дэвсгэртээ жигд тархаагүй хэлбэрээр оршдог байна. Зарим бүсийн усны чанар эрүүл ахуйн чанар хангадаггүйгээс гол мөрнүүд ихэнхдээ улсын хилээс гадагшаа урсдаг болохоор усны нөөц тун бага байдаг байна. Сүүлийн жилүүдэд ганц манай оронд биш дэлхийд нүүрлээд байгаа дулааралтаас болж усны түвшин өмнөх жилүүдээс эрс багассаныг холбогдох мэрэгжилтнүүд дурьддаг. Тэгэхээр зөвхөн манай улсад биш дэлхийд усны энэ хямрал нүүрлээд байгаагааг бодмоор.

Өндөг нь байвал тэр жийпүүдийг үү... гэх

2007-11-07T17:32:00.000-08:00

Автобусанд явж байлаа. Түгжрэл гэж жигтэйхэн.Замын гацаанд орсон машины сүүлч нь харагдах нь битгий хэл бараа сураггүй болдог болж.Ядаж байхад хажуугаар давхцан яг өнөөдөр бидний яриад байгаа "УБЗ" дугаарын хэдэн жийпүүд цагдаа нарын тусламжтайгаар сөрөг урсгалын замыг хаан байж өнгөрөөд явчихав. Сүр бараатай гэдэг нь.Бодвол гэрлүүгээ л харих гэж явж байгаа даа,эсвэл хоолонд орох гэж яваа ч юм болов уу гэсэн бодол төрсөн гэх. Тэгээд бас би ч гэсэн уг нь гэрлүүгээ л харих гэж яваа юмсан.
Зэрэгцээд харьчих юм байна л даа гэж бодсон гэх.Өдөр тутмын хэвлэлүүд "УБЗ" дугаартай жийпүүдийг түүхий өндөгөөр шидье гэсэн уриалга гаргаж дайн зарлаад байгаа.Энэ ажлыг бид дэмжиж таньж мэддэг хүмүүс болоод дээдчүүдийн хэн нь тийм тансаг машин унаад давхиад буйг мэдддэг бол саналаа Өнөөдөр сонин руу илгээж болно гэсэн. Тэгэхгүй бол өнөөх томчууд чинь өөртөө нэг өрөөлд нэг садан хамаатандаа гэх мэтээр олон хүнд "УБЗ" дугаарын хаалттай машинуудыг өгч байна. Мөн чанартаа тэд өөрсдийн мөнгөөр аваагүй бидний татварын болоод улсын өмч дээр л тоглож суухдаа хожиж авдаг юм.
Энд нэг УИХ-ын гишүүн хүнийг магтах нь зөв боловуу. Хэдий өөрөө бусад тансагтангуудын адил жийп хөлөглөн давхидаг ч "Энэ жилийн төсөвт УИХ-ын гишүүд болоод төрийн албан хаагчдын унааны мөнгө хэдэн тэрбумаар нэмэгдсэнийг дурьдсан" тэрний үндсэн дээр энэ ажлын санаачлаад байгаа гэхэд болно.
Үнэхээр энэ хотод зам тээврээр үйлчлүүдэхэд бэрх болоод байгаа. Мөрөөрөө явж байгаа бидэнд өнөөх тансаг машинууд дээрэлхүү зан гарган хажуугаар салхи татуулан өнгөрөх болж. Мөн чанартаа улсын ажлаа хийгээд явдаг юмуу, хувийн ажлаа хийгээд явдаг юмуу тэрийг таашгүй. Ямартаа ч дотор нь үр хүүхэд,эхнэр,хамаатан садан,аав ээж нь суугаад явдаг гэх. Ингээд бодохоор өөрийн эрхгүй цээжин дээр нэг зүйл огших юм. Үнэхээр л тэр жийпүүд рүү түүхий өндөг шидэж болно гэхэд хэдэн арвыг ч шидмээр. гэхдээ энэ бүдүүлэг үзэгдэл л дээ. Хэрвээ хүн бүхэн өнөөх машинууд руу энд тэнд өндөг шидээд өгвөл ямар их асуудал, нийгмийн том бужигнаан үүсэх бол. Харин энэ асуудлаа хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээрээ л сайн бөмбөгдөх хэрэгтэй. "Өнөөдөр"сонин дээр "УБЗ" дугаартай машины эзэдийнх нь нэрсийг гаргасан байна лээ. Одоо тэгвэл эхнэр хүүхэд ар гэр болоод цаана нь байдаг бүх зүйлийг нь гаргаад тавчих хэрэгтэй.
Харин өндөг шидэх арай л бүдүүлэг мэт санагдана.Шидлээ гэхэд нэг шидвэл шидсэн шиг шидэж арав хорин өндөг нүүлгээд авмаар. Гэтэл нэг өндөг хэд билээ. Над мэтийн хүмүүст тийм хэмжээниймөнгө зүгээр шидээд орхих хайран ч мэт. Түүнээс биш хүмүүс хүмүүс өндөг нь байвал тэр жийпүүдийг үү... гэх

Миний зүрх

2007-11-04T23:46:00.000-08:00

Та юу эрээ вэ?
- Аан. Чухал юм аа.
- Туслах уу?
- Зүгээр ээ. Баярлалаа.
Ажаад байсан нэлээд урт хугацаагаар хайлаа. Ихл чухал юмаа даа.
- Харин тийм. Зүрхээ гээчихэж. Бараг хүн бүр дээр очлоо. Авсан нэг хүнээ эрээд л явна.

Хүний зүрх

2007-11-04T23:16:00.000-08:00

Орж болох уу?
- Ор ор.
Буцаагаад гаргачх юм.
- Орж болох уу?
- Ор доо.
Бас л нэг л янзгүй байх чинь.
- Би байна аа. Орох гэсэн юм.
- За орохоос доо.
Арай зөөлөрч байх чинь.
- Хүрээд ирлээ.Би. Хүлээж байв уу?
- Хүлээж л байлаа. Ирэхээ больж байгаа юм биш биз дээ гэж бодлоо шүү. Бас харлаа.
- дахиж хожимдохгүй ээ. Яг л цагтаа ирж байна аа.
Хоёр зүрх ийн ярилцана.

Монгол гэж хэлэх зүйлтэйгээ үлд

2007-11-04T22:50:00.000-08:00

Та нар Монгол хүн гэж батлах зүйлтэйгээ үлд гэвэл ямар байдалтай үлдэх бол.
Бүгд нүцгэнээрээ үлдэх л байхгүй юу. Нээрээ бидний өмссөн зүүсэн эдэлсэн хэрэглэсэн зүйл дотор Монгол,үндэсний гээд хэлчих зүйл үнэхээр ховордож байна. За яахав эд хогшил гэвэл гэр орон гээд ахуйн зүлс байгаа л даа. Хүн биеэрээ бол Монгол гээд хэлчих хүн байхгүй шүү дээ гэж халаглаж байсан багшийнхаа үгийг саналаа.
-За та нар үүнийг уншиж байгаа бол өөрсдийнхөө бие дээр бодоод, туршаад үзээрэй. Тэгээд ба снэгийг бодоорой.
Өөрийгөө Монгол гэж бодож байгаа хүн, боддог хүн байгаа бол яг одоо өөртөө байгаа Монгол гэж батлах бүх зүйлээ авч үлдээд бусад Монгол биш гэж бодож байгаа бүх зүйлээ өөрөөсөө аваад хаяаарай. Хувцас хунар юутай хийтэй нь. Тэгээд өөрийгөө нэг хар даа. Нүв Нүцгэнээрээ л хоцорч байгаа байхгүй юу. Шав шалдан. Таны өмссөн дотуур хуюцас чинь хүртэл хужаагийн хийцний л хувцас байдаг. Энэ Монгол шүү гээд хэлчих юм үнэндээ байхгүй.

Гунихад

2007-11-04T22:40:00.000-08:00

Би гуниг. Чи гуниг. Хайр гуниг. Гуниг өөрөө гуниг.
/Тайлбар/
Хэн ч байхгүй газар гуниглана
Хэн нэгнийг ч бас гуниглуулна
Хэргийн эзэн нь хайр.
Гуниглуулсныхаа хариуд гуниг өөрөө гэмшин гунина

Тоглогч

2007-11-04T20:01:00.000-08:00

Нэр цуутай тоглоомчин. Тоглох ээлж нь орой. Мөрийтөй тоглоом түүний мэргэжил. Олдог мөнгө нь эхнэрийг нь баярлуулаад зогсохгүй бас түгшээдэг. Үдэш болмогц бүсгүйн гэрэл гэгээ тодорч ааш зан нь бөмбөрдөг. Эр нөхөрөө өнгөлж, гангалж өгөөд л ажилд нь явуулна. Мөрийтөй тоглоомын газар руу. Оройн 24 цаг гэхэд тэднийд олз омог бялхдаг. Тэвчээр зааж суухаас өөр хэцүү зүйл үгүй болохоор эхнэр нь нөхөртөө хамт явж байх санал тавив. Дэмжиж эхэлсэн өдрөөс л бүх юм эхэлсэн дээ. Хурж цугласан олны нүд хэн дээр тусч байсан бэ гэвэл над дээр гэж эхнэр нь өөрөө ч хэлж болох байлаа. Эр нөхөрт нь саналууд ирдэг болов. Тэдний тавьсан нэг саналын дагуу тоглолт үргэлжилж явдаг болов. Эр нөхөрт нь улам их хариуцлага ирж буйг бүсгүй анзаараа ч үгүй. Бараг арав хоног үргэлжилж буй тоглолт. Эхнэр нь хүнийх болох уу, эсвэл эхнэрээ бас мөнгөө аваад гэрлүүгээ явах уу? гэхдээ нэг ч ялагдаагүй. Алдагдалд ороогүй. Хэрвээ эр нөхөр нь алдах байсан бол хажууд байгаа эхнэр нь байхгүй л байх байсан болов уу.

Эхнэрээ барьцаалдаг болжээ. Хайртай болохоор ингэхээс өөр арга байгаагүй юм. Хожигдлын хариу мөнгө биш хүн байсан. Эхнэр нь. Хожигдохгүй гэсэндээ яаж ухаан зарж цээжин дотроо яргалж тоглож буйг эхнэр нь мэдээ ч үгүй яваа.

Ордон маань гадраа зассан бол одоо дотроо засах нь

2007-11-02T03:33:00.001-07:00

Нэг л бүүдийсэн саарал өнгөтөй. Сүр жавхаагүй төрийн ордон маань дуншиж дуншиж сая нэг юм өнгөө сольж “Цагаан шаргал” ордон болсон. Анх ордны гадаад үзэмжийг сайжруулъя. Гадна дотны хүмүүсийн нүдэнд хэтэрхий дүнсгэр байна. Монгол чинь Азийн цагаан дагина шүү дээ гэж олон хүн олон ч хоног ярьж хэлэлцэж байсныг санаж байна. Тэр нь мэдээж дотор нь суудаг төрийн түшээд. Тэд ард түмэн, иргэдийн эсэргүүцэл дургүйцэлтэй нилээд тулгарсны эцэст хоёр дахь гэр болох ордныхоо гадаад өнгө үзэмжийг бидний татварын мөнгөөр чамгүйхэн засаад авчихсан.
Тэгвэл одоо дотоод үзэмжээ сайжруулах гэнэ. Энэ мэдээллийг иргэд яаж хүлээж авах бол?
2008 оны төсөвт ордны “Б” танхимын засвар, агааржуулалтын систем, гэрэлтүүлэг, бохир усны смстемийн шинэчэлт, зам талбайн тохижилт зэрэгт нийтдээ 110,3 сая төгрөг зарцуулахаар тусгажээ. Төрийн ордны гадна талын фасадын засварт 300 сая төгрөг төсөвлөгдсөн ч хүрэлцэхгүй болж нэмж 150 сая төгрөгийн нэмэлт санхүүжилтээр босох юм гэсэн. Ингээд нийтдээ 515,3 сая төгрөгийг татвар төлөгчдийн мөнгөөр хийх болж байна.
Хүссэн бүхэн ордонд орж чадах биш ямар болсныг нь мэдэхэд хүндрэлтэй л юм. Засвар шинэчлэл хийсний дараа ядаж барааг нь нэг харах байлгүй гэж бодох хүн олон байгаа.
Анх БНМАУ-ын Засгийн Газар 1930 онд барьсан хоёр давхар байшинд одоогийн УБИС-ын Төв байрны доод хоёр давхар байрлаж байв. Одоог хүртэл хэд хэдэн удаагийн өргөтгөлөөр өнөөдрийн “Цагаан шаргал” ордон сүндэрлэх болсон. Ордны нийтдээ 35804 м2 талбайтай, нийт давхруудын багтаамжийг нэрлэвэл 134,229,69 м3 зай болдог байна.Төрийн ордонд Их Хурлын нэгдсэн хуралдааны, олонхи, цөөнхийн бүлгийн хуралдааны, Засгийн газрын хуралдааны, үндсэн хуулийн цэцийн, ердийн хуралдааны, ёслол хүндэтгэлийн, хүлээн авалтын, уулзалтын гээд арав гаруй том танхимтай. Эдгээрийн хамгийн том нь их танхим -1200 хүний суудалтай. Тэрчлэн эл ордонд 100 хүний суудалтай зоогийн газар болон номын сан, уншлагын газар, хэвлэх үйлдвэр, спорт чийрэгжүүлэлтийн танхим, худалдааны цэгүүд, угаалга, хими цэвэрлэгээ, оёдолчин, үсчин, цайны газар, цэцгийн хүлэмж, эмийн сан, банкны тооцооны төв, холбооны салбар зэрэг үйлчилгээний зориулалттай 40 гаруй өрөө тасалгаа байдаг байна.
Төрийн ордонд Монгол улсын Ерөнхийлөгч түүний Тамгын газар, Улсын Их Хурал, түүний Тамгын газар Үндсэн хуулийн цэц, Сонгуулийн ерөнхий хороо, төрийн албаны зөвлөл, улс төрийн цагаатгалыг зохион байгуулах улсын комисс, Ерөнхий сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар, тэрчлэн Төр засгийн Үйлчилгээ аж ахуйг хариуцсан газрын төв аппарат, төрийн ёслол үйлчилгээ харуул хамгаалалтын албаныхан байрлаж үйл ажиллагаагаа явуулдаг.
Засгийн газрын гишүүд нь төрийн ордонд тус тусын яамдын өрөөтэй, нийтдээ ордонд 1000 шахам хүн ажилладаг юм. Монгол төрийн энэ ордонд монгол хүний ур ухаанаар бий болсон урлагийн ховор нандин бүтээлүүд цөөнгүй бий. Одоо төрийн ордонд ахмад болон залуу уран бүтээлчдийн 100 шахам зураг, 10 гаруй уран баримал, сийлбэр, туурган хивс, торго арьсан урлалын бүтээлүүд тавигджээ.
Эдгээрийн дотор эзэн Чингис хааны гантиг чулуун цээж баримал, есөн хөлт цагаан тугны орчны 87 ам.метр талбай тойрсон чимэглэл, Хүннүгийн үеийн хээ бүхий ширмэл ширдэг, ардын зураач Н.Чүлтэмийн “Талын айл”, О.Цэвэгжавын “Гүүн зэл дээр”, М.Цэмбэлдоржийн “Отгонтэнгэр”, Б.Гомбосүрэн, Д.Цэрэнпил нарын бүтээсэн “Эх орон” сэдэвт 20 м туурган хивс, залуу уран бүтээлч Н.Лхагвасүрэнгийн “Төрийн долоон эрдэнэ” түүх уламжлалын сэдэвт 17 м урт монгол зураг зэрэг гайхамшигт бүтээлүүд олон бий. УИХ-ын хуралдааны танхим дахь УИХ-ын дарга, Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдын үндэсний уран гоё сийлбэртэй сэнтий /суудал/, төр засгийн тэргүүн нарт гадаадын дээд зиндааны байгууллага, хүмүүсээс бэлэглэсэн зүйлийн 70 гаруй үзмэр бүхий үзэсгэлэн /эх сурвалж origo.mn/ байдаг байна.

Бид өнөөдөр төрийн ордны барилгын дундах чөлөөнд эзэн Чингисийн суумал хөшөө бүхий төрийн хүндэтгэлийн 10 ханатай өргөө гэр, ордны урд нүүрэнд Бунхант индрийн цогцолбор бий гэдгийг л харж байдаг.

Тэнд амьдрал байдаг ... /Замын тэмдэглэл/

2007-11-02T02:28:00.000-07:00

Цагаан гэхэд цагаан биш элэгдэж хуучирсан гурван давхар байшин. Дээрээ эх үрийн элбэрэлийн зураг хадчихаж. Тэр нь бас хуучраад бүдгэрчихсэн. Ороход тэд яаж хүлээж авдаг бол гэсээр байшинд орлоо. Бодож байснаас тэс өөр шүү. Бүгд л инээж бас сайн явж ирэв үү? Гээд л үнсцгээж байх юм. Дандаа л эмээ өвөө шиг минь их олон хүмүүс байлаа.

Нэг давхарт нь ихэвчлэн тэргэнцэр таягтай хүмүүс. Нэг давхрын өрөө их хүйтэн. Жаахан зогсоход чичирч байсан юм. Тэд дасчихсан байдаг биз. Ер тоосон шинжгүй байцгаана. Хоёр давхар нь арай л гайгүй гэрэлтэй. Хоёр давхраар явтал бүгд хаалган дээрээ гарч ирээд хараад зогсчихов. Харц нь ямар нэг юм эрж, асуух шиг. “Хүү минь, охин минь биш байгаа даа”, “ Хүүхдүүд минь ирээгүй юмуу ” гэх шиг олон харц. Тэд арай гайгүй хүмүүс нь. Гурван давхарт чимээ аниргүй. Яагаад ийм чимээ аниргүй юм бэ? Гэж нийгмийн ажилтнаас асуутал: Учир нь биднийг угтаад зогсох тэнхээ тэдэнд байхгүй. Бүгд хэвтэрийнх.
Өвөө эмээ нарын гэр
Гурван давхар элэгдэж хуучирсан тэр байшингийн өрөөнүүд ч бас янз янз. Зарим нь их цэвэрхэн байхад зарим нь эхүүн, тагтаршсан үнэртэй. Өрөөнүүдээр нь орлоо.

- Өө миний хүүхдүүд үү? гээд нэг эмээ дуу алдаад хувцасаа өмсөөд эхлэв.“Үгүй ээ ажлаар яваа хүүхдүүд ээ” гэж нийгмийн ажилтныг чанга дуугаар орилон хэлэхэд “Өө би хүүхдээ л ирж байгаа юм байх даа л гэж бодлоо” хэмээн өнөөх эмээ өрөвдөлтөй нь аргагүй хэлээд суув. Тэр эмээг хараагүй гэдгийг нь нийгмийн ажилтан гарсан хойноо бидэнд хэлсэн.Бас нэг өрөөнд орлоо. Хуучны нэхэж урласан хатгамалаар дүүрчээ. Бүх юм нь цэвэрхэн юм. Энэ өрөө бол ариун цэврийн даргын өрөө. Хажуугийнх нь өрөөнд босч чаддаггүй өвөө байх. Биднийг ороход заавал босно гэсээр байгаад босч суугаад сая нэг санаа амрав бололтой санаа алдав. Өчнөөн удаан амьдралынхаа тухай ярилаа. Түүгээр нь бүх л бүтэн кино хийчихмээр тийм амьдрал. “Хүүхдүүд гэж надад бий бий. Одоо тэд нарыг энд ирүүлээд ч яах юм. Би очоод ч яах юм. Энд сайхан амьдарч байна аа ” гэж хүг хүг инээх нь цаанаа бас л хүлээлттэй санагдсан. Тэр газар хоёр хоногийн ажлаар очсон байсан юм. Олон өрөө хэсч олон өвөө эмээ нартай хуучилж явсаар байтал орой болчихсон байсан. Нэг өрөөний хажуугаар гартал
- Хөөе юун чимээ вэ? Хэн яваад байна? хэмээн орлив. Тэр хүн насаараа шорон оронд байж байгаад гарсан Мягмар гэдэг өвөө. Ер нь янз бүрийн л хүмүүс байдаг. гэхдээ тэд орчиндоо дасаад өөр өөрийн гэрээ тохижуулаад амьдрач болоод л байдаг бололтой.
Бид нарыг очиход бүгд баярлалдаад хөл хөөр болчихсон явцгааж харагдсан. Их уйдацгаадаг бололтой. Аргагүй биз дээ. Тэр газар хэн хүн очдоггүй юм билээ. Бүр үр хүүхдүүд нь хүртэл шүү.
Өглөө боллоо. Өглөөний цайн дээр нь хотоос авч очсон том чихэр, зөөлөн боов, нар хамба, нандин чавга чихэрээ өгөв. Бүгд л өнөөдөр манай өрөөнд ороод ирээрэй. Эмээ нь гоё юм өгнө шүү, юм ярина шүү гээд л хүрээлээд байв. Тэд Анх яаж амьдарч байсан гээд нарийн нандин юмаа нэгд нэгэнгүй ярих юм. Яриан дундуураа хэзээ ирэх вэ? Дахиж ирнэ биз дээ гэж байнга асуух нь тэр хэд дээр үнэхээр хүн очдоггүй. Бараг л мартагдсан хүмүүс шиг санагдсан.

pc230487.JPG

Бидэнд захисан захиас нь нэг ширхэг цагны зайнаас илүүтэй үр хүүхэддээ хандсан үгс байлаа
Уг нь сонин хэвлэл захиалдаг байсан гэнэ. Гэтэл манай шар сонингуудаар Асрамжийн газрынхан гэсэн тодотголтой элдэв муухай мэдээллүүд бичигдсэнийг олж уншаад дахиж сонин уншицгаахаа больсон гэнэ. Тэд ямар бидэнд гай тарьж бас саад болж байгаа биш энэ хэвлэлүүд тэдний мууг үзэж яах нь вэ дэ. Тэгээд биднийг дараа ирнэ ээ гэж хэлэхэд “Тэгвэл тэр сонинуудын газарт очиж хэлээрэй” гэсэн юм. Бас бус юм захиж байлаа.” миний хүү өвөөдөө цагны нэг ширхэг зай аваад ирээрэй. Цагаа ажлуулаагүй их удаж байна “ гэх мэт. “Нэг улаан шонхор гэдэг, тамхи боломж байвал авчирч чадах уу гэж их л санаа нь зовсон янзтай хэлнэ. Тэгээд нэг уут чихэр, дулаан алчуур, зүү, өнгө өнгийн утас гээд бидний авч очиж чадахаар юмыг захиж байв. Хамгийн гол нь миний хүүхдүүд очоод заавал сургийг нь гаргаад уулзаад хэлээрэй хэмээн үр хүүхдийнхээ хаягийг өгч байсан. Энд ирээд хайсан ч утас нь холбогдохгүй, эсвэл бүр эртний хаягтай газар болохоор ихэнхтэй нь холбоо барьж чадаагүй.
Тэднийгээ нэг эргээд очоорой
Бид үр хүүхэдтэй ч тэд маань жилдээ ганц нэг ирээд бараг ирдэггүй юм өө. Тэд ирээд ч яах юм билээ. Нэгэнт нас дээр гарсан биднийг тэд эргүүлээд аваад явна гэж байхгүй шүү дээ хэмээн санаа алдан суух тэд өрөвдөлтөй биш их сэтгэлийн хаттай харагдсан. Тэнд 130 сэтгэл үр хүүхдээ өдөр бүр харж суудаг юм шүү. Хэрвээ үр хүүхэд нь байдаг бол ер очдоггүй юмаа гэхэд жилдээ нэг очоорой.
Улсаас өгдөг хангамж нь сайн ч…
Жил бүр улсаас тодорхой хэмжээний хангамж авдаг л юм билээ. Хангамж материалын тоо хэмжээ, үнийн дүнг сонсоход тийм ч бага биш байсан. Гэхдээ яг тэр хүмүүсийн гарт очдог эсэх нь эргэлзээтэй санагдсанаа нуумааргүй байна. Биднийг очоод юм тарааж өгч байхад л тэр бүгд нь ажиглагдаж эхэлсэн. Сайн санаатны өгсөн тусламжыг яг л өвөө эмээ нарын гар дээр нь өгөхгүй бол өөр хүмүүсийн гарт үлдэх нь олонтаа харагдсан.
Улсаас хоол унд, ариун цэврийн хэрэглэл гээд даадаг л гэсэн. Гэсэн ч биднийг очиход саван ч үгүй сууж байгаа хүмүүстэй олон таарсан. Бас ор дэрний даавуу нь их хуучирсан. Нэгдсэн журмаар тийм зүйлийг нь ч болов солиод өгчихвөл зүгээр л юм. Харин одоо тийшээ явах хүмүүсийн цуваа нэмэгдэж байгаа юм байна лээ. Сар шинэ, шинэ жил гээд тохиололт баярын үеэр тэдэнд бэлэг аваачиж өгөх сайн санаатнуудыг телевизээр нэлээд харсан.
Тэдний дунд олны танил байсан хүмүүс зөндөө
С.Данзан гэвэл танил сонстож магад. Зохиолч, Шатрын спортын мастер хүн. Одоо 70 нэлээд гарсан хүн байгаа. Одоо ч шатраа тоглодог хэвээрээ. Даанч тоглох дургүй болоод байгаа гэнэ. Яагаад тэр вэ? гэж асуутал.
“Миний хэмжээнд тоглочих хүн энд байхгүй” гэж томорч суусан.
Нийслэлийн ганц оёдлын үйлдвэрийн ахлах ажилтай байсан эмээ хүртэл байгаа. Бас бүжигчин, нисгэгч, дуучин байсан гээд сайхан сайхан хүмүүс тэнд байгаа. Тэд тэнд өмнөх амьдралынхаа гэгээн дурьдатгалаар л сэтгэлээ хөглөн амьдардаг байх.
Хараагүй эмээ хүртэл бүжиглээд л тэд их авъяастай
Хотоос очихдоо урлагийн сургуулийн хэдэн залуусыг хамт дагуулж явсан юм. Орой нь үдэшлэг зохион нэг үдэш тэдэнтэйгээ өнгөрүүлэв. Хараагүй эмээ хүртэл бүжиглэж байгаа юм даа. Тэд бүжиглэнэ дуулна. Бас чаддаг юмаа бидэнд үзүүлсэн. Сэтгэл нь хөдлөөд зарим нь уйлж суусан. Учир нь тэнд хүүхдүүд хэр барагтай очдоггүй гэсэн. Асрамжийн газрынхан хамтлаг байгуулсан гэнэ. Гоцлол дуулаач, хөгжимчин гээд л. Нэг том хөгжимтэй. Тэрийг нь хариуцсан нэг өвөө байдаг юм. Өвөөг ёжлоод DJ гээд нэрлэчихсэн. Тэр нэрэндээ их дуртай даг шүү.

Сэтгэлдээ бөөн бодол тээсээр буцсан даа
Буцахдаа их л бодол тээж явснаа одоог хүртэл санадаг юм. Гэхдээ тэр тусч сэтгэл, өрөвч сэтгэл, хүнлэг сэтгэл үнэртсэн бодол. Цээжин дотор чулуу дүүрчихсэн юм шиг нэлээд хүнд бодлуудад дарагдлаа. Одоо ч хүртэл хааяа боддог юм. Би чинь 130 өвөө эмээтэй хүн шүү дээ гэж. Тэд бүгд л биднийг хүүгээ, охиноо гэж болгоцгоосон доо.
Сэтгэлээс холдохгүй мөртлөө хол байдаг тэр газар бол Төв аймгийн Батсүмбэр дэх Улсын асрамжын газар байсан юм. Улсдаа ганц байдаг энэ газар Улаанбаатар хотоос 120 км-ын зайд оршдог.
Цагаан гэхэд цагаан биш элэгдэж хуучирсан гурван давхар байшинд амьдардаг өвөө эмээ, аав, ээж шигээ хүмүүст “Сэтгэлийн дэм” өгөхөөр найзуудтайгаа очсон минь энэ.
Сүүлд нэг очсон. Очихдоо тэд нарынхаа захисан юмыг нь бүгдийг аваад очсон. Дахиад бас очмоор л. Гэвч ганцаараа очисноос олон хүүхдүүд дагуулаад очихоор тэд маань хүүхдүүд ирлээ гэж бүр их баярладаг юм.
Болдог бол тэднийгээ хот ганц оруулж өдөржин дагуулж явах юмсан. Дэлгүүр оруулаад, музей үзүүлээд, зургаа хамт авхуулаад л. Одоогийнх нь бас өмнөх амьдралынх нь зураглалаас чөлөөлж нэг өдөр ч болов өнөөдрөөр амьдруулж үзүүлэхийг тэгэхэд мөрөөдсөн.

Гэхдээ тэнд амьдрал байдаг.

Унтахын өмнө асуудал шийдээд хэрэггүй

2007-11-02T02:25:00.000-07:00

Хүн тулгараад байгаа асуудлаа шийдэхдээ шөнө орондоо орсон хойноо л бодож тунгаахыг хичээдэг. Тэр нь хүмүүст зөв шийдвэр гаргана гэсэн бодлыг төрүүлдэг байна. Олон хүмүүсийн яриагаар бол өдөр ажил дээрээ, сургууль дээрээ, энд тэнд явахдаа хувийн шалтгаанаас гарсан асуудлаа тэр бүр бодож чадахгүй түүртэж явсаар орой орондоо ормогц л бодож эхэлдэг байна. Хэрэв танд эгзэгтэй хүнд асуудал тулгарсан бол шийдэх гэж бүү яар. Таны хувь заяа, амьдралтай ч холбоотой байж болно.
1. Асуудлыг олон талаас нь хар.
2 Ганцаараа биш ойр дотны хүндээ хэл. Найз нөхөдтөйгөө ярь. 3.Шаардлагатай бол өөрийгөө зовоолгүй хуулчийн зөвлөгөө авч эсвэл сэтгэл зүйчид хандсан ч болно.
Асуудал гэдэг стресс үүсэх нэгэн хүчин зүйл мөн. Стрессээс зайлсхийж байна гээд шийдэхгүй яваад байж болохгүй. Тэгвэл стресс улам хурцдана. Өдөржин стресс-д орохгүй гэж гүрийж явсаар орой л асуудлаа бодож хэвтэнэ гэдэг хамгийн буруу. Сэтгэл зүйн байдалд амралт авсан, тархи өдөрт авсан мэдээллээ тайван боловсруулан тохиолдолд юмыг бодох чадвартай байдаг байна.
“Өглөө оройноос мэргэн” гэдэг үг байдаг шүү дээ. Асуудалтай үедээ өөртөө өглөөгүүр анхаараад үзээрэй.

Замын түгжрэлээс гарахад давхар зам

2007-11-02T02:23:00.000-07:00

Замын түгжрэл гэдгийг мэдэхгүй явсан цаг саяхан байсан ч одоо бол өөр. Монгол улс чинь их хөгжиж байгаа. Саяхныг хүртэл машин гэж цөөхөн. Нийтийн тээврээр л унаагаа хийж явдаг байсан хүмүүс одоо бүгд машинтай болсон. Тэгээд олон машинтай болоод түгжрэл үүсдэг болж. Энэ чинь бас хөгжлийн нэг илрэл юм гэж нэг улс төрч ярьж байх юм.
Замын түгжрэлд ганц машин биш зам засвар том нөлөөлдгийг замын мэргэжилтнүүд ярьдаг.
Энэ жил нийслэлийн замыг сайжруулах, шинээр зам тавихад 19.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж, энэ төсвөөр олон замыг засч эхэлсэн байна. Одоо харж байгаагаар Халдвартын эмнэлгийн урьдаас XIII хорооллын дундуур гарч, Олимпийн гудамж руу явсан зам байна. Бас Халдвартын эмнэлгийн урдуур явсан , Бэлх-Сэлбийн чиглэлийн Дамбадаржаа-Тоосгоны үйлдвэрийг холбосон, хуучин гэмтлийн эмнэлгийн хойгуур явсан замууд засвартай байгаа.
Зам засахтай холбогдон гарч байгаа нэг бухимдал нь түгжрээ. Тэр тусмаа гэр хорооллийн тийш тавигдаж, засагдаж байгаа замын бөглөрлөөс болж иргэд галзуурах шахаж байгаа. Тэглээ гээд алхаад явалтай нь биш. Одоо өвөл хаяанд ирлээ. Хэлсэн хугацаандаа л дуусаасай гэж иргэд өгүүлнэ. Ямар замаа шинэчилж байгаа нь энэ гээд дулааны улиралд нийслэлийн бүх автомашинаа зогсоолтой нь биш.
Сүүлийн үед Нийслэлийн зам ачааллаа дийлэхээ больсон гэж ярих болсон. Үнэхээр нийслэлийн зам ачааллаа дийлэхээ боливол яах вэ? Жолооч нарын хөдөлгөөнд оролцож байгаа соёл дутагдаж байгаагаас л түгжрэл гацаа үүсч байгаа. Үүн дээр замын хөдөлгөөний зохион байгуулалт муу байгаагаас түгжрэл үүсч байдаг гэж хэлэхэд нэг их буруудахгүй. Үүнийг Замын цагдаагийн газар зохицуулах ёстой. Түгжрэл үүсч байгаагийн бас нэгэн шалтгаан нь зам дэндүү хуучирсных. Тийм болохоор энэ зам засварын ажлыг бүх нийтээрээ дэмжих нь зөв байх.
Замын түгжрэлээс гарах нэг гарц нь давхар зам гүүр
Өнөөдөр нийслэлд давхар зам гуүр их хэрэгтэй байгаа. Ямар өндөр хөгжилтөй орон биш гэж бодох ч Нийслэл Улаанбаатрын тэлэлтийг бодсон ч дан зам ачааллаа даахгүй. Та үүнтэй санал нийлэх үү?
Давхар зам гүүр Нийслэл хотын өнгө үзэмжинд ч нөлөөлнө. Тэр ч утгаараа Гадаадын улс орнууд давхар замыг барьж түгжрэлд нэг их бухимддаггүй байна. Мэдээж Монголчууд өөрсдөө давхар зам гүүр тавьж чадахгүй байх. Тэгэхээр бас л гаднаас хүч авч, технолоогоор нь хийж гүйцэтгэх байх. Ер нь бол Хятад, Японыг давхар замыг маш түргэн хугацаанд тавьдгаараа Дэлхийд алдартай гэж ярьдаг.

Анхны 24 цагийн номын сан

2007-11-02T02:21:00.000-07:00

Оюутан байхдаа номын санд сууна гэдэг тэмцэл шиг л байсан. Хичээлээ тарангуут л очиж оочирлон байж ганц хоёр ном авсан болоод л сууна. Номын санд суух гэсэн оюутны урт дараалал ер тасрахгүй. Номын сангийн үйлчилгээ сайн ч цагийн хуваарийн тухайд арай л давчуу байдаг байлаа. Юу ч хийж амжаагүй байхад л харанхуй болчихно. Үгүй бол хаах цаг нь болно. Маргааш нь дахиад л ирнэ. Өнөөх номынхоо үргэлжлэлийг унших гэж дахиад л оочирлон зогсоно.
Одоо тэгвэл энэ цаг үгүй болох гэж байгаад баяртай байна. Ирэх долоо хоногт Д.Нацагдоржийн номын санд 24 цагийн номын сангийн нээлт болохыг сонслоо. Энэ санаачлагыг анх Монголын оюутны холбооныхон ярьж оюутнуудад амладаг байсан. Засгийн газар, Боловсролын яаманд хүртэл хандаж байсан. Бараг 3-4 жилийн дараа биеллээ олж байх шиг байна. 24 цагийн номын сан одоогоор тийм ч том биш юм. 24 хүний л суудалтай гэнэ. Номын сангийн фонддоо 3000 гаруй номтой. Эхний ээлжинд ямархуу хэмжээний үйлчлүүлэгч суухаас хамаараад цаашид өргөжүүлж болно гэж ярьж байсан. Нээлтээ хийхээр нь очоод үзээрэй. Одоо найз нөхөд хэн нь ч юм шөнө дөлөөр ярилаа гэхэд “Номын сан”-д байна гэвэл битгий гайхаарай.

Шоронд хүн хүмүүждэг үү?

2007-11-02T02:19:00.000-07:00

Манайхан нэгнийгээ шоронд хийх эх дуртай улс. Хэрэв Монголын бүх шоронг нэг дор нэгтгэвэл бараг л хот сүндэрлэнэ дээ гэж ярьдаг. Их олон шоронтой. Бас аймаг сумдад ч бий. Гэмт хэргийн хууль өнөөдөр хатуу гэдэг. Юм л болбол шоронд нь аваачаад хийчихдэг. Хэдэн жилээр ч хамаагүй. Бид чинь бас цөөхүүлээ шүү дээ.
Түүгээр ч барахгүй “Шорон”-д хүн нь багтахаа болиод өргөжүүлэх талаар яригдаж байгаа. Энэ мэт зүйлдээ улс хэт их анхаарвал болохгүй. Гэмт хэрэг үйлдэж ял шийтгэл авсан ч заавал ялын дээд хэмжээ, хатуу газрын амтыг мэдрүүлж байхаар тэдний биеэр хөдөрмөрлөж,нутаг заах зэрэг хариуцлагыг ноогдуулж болох тал байгаа л юм. ШОРОНД ХҮН ХҮМҮҮЖДЭГ ҮҮ? Хүмүүжинэ гэхээс илүү бөөн өшөө хорсол тээгч хүн гарч ирнэ.Ялаа эдлэж дуусаад өмнөхөөсөө заавал ахиу зүйл үйлдэж байдаг нь өнөөдөр илт байгаа. Дээд доод зиндаа гэлтгүй үнэн үг хэлсэн хүнд үхэр өшинө гэгчээр Улс төрийнхөө хэдээр оролдсон иргэн хэн бэ гуайг ч Цагдаа, цэрэг сэтгүүлч гээд бүгдийг нь “Аавын хаалга” татуулхаар амь тавин хөөцөлдөнө. Тэгш эрх үүнд үйлчлэхгүй байгаа. Телевиз, сонин хэвлэлээр бие бие рүүгээ “тэр их иддэг, энэ ихийг авч байгаа” гэж яриад байдаг улс төрчид… Тэр Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж, Ч.Улаан цагаан гээд бүгдийг нь шорондоо хийчих л дээ. Эдний хэргийг яах вэ?

Ингэж эхэлбэл өнөөх ШОРОН чинь орон тоогүй болох биз. Тэр хирээр шорон доторх хүмүүсийн харилцаа, хүмүүжил замбараагаа алдаж, захирагдахаа болино. Шорон дотор ч бас алаг амьдрал үргэлжилдэг. Дээд зэрэглэлийн хүнд /томчуудад/ байнга эргэлт тойролт ирнэ. Байгаа газар нь хүртэл тансаг. Төрсөн гэрээсээ дутхааргүй хангамж, орчныг бүрдүүлчихсэн суудаг гэнэ. Доодчууд болох бидний зэрэглэлийнхэн бор талхан дээрээ л зодолдож өнгөрөөнө. Бас дээр дороо босстой. Боссын тушаалаар тэнд үйл явдал өрнөнө. Бас л нэгэн амьдрал юм даа.
Ингэж хүмүүжүүлэхийн оронд арай өөр систем гаргавал зүгээр гэж санагдах. Ял эдлэж байгаа хүмүүжигчдийг дайчлан хөдөлмөрлүүлэх хэрэгтэй. Нэгдсэн журмаар барилга дээр ажиллуулах, бүтээн байгуулах ажил зэрэг хамтын хүчний ажлыг хийлгүүлж ял эдлэх хугацаанаас нь өчүүхнийг ч болов үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх юм бол тэд өөр иргэн болж гарч ирнэ. Энэ асуудал угтаа биелэлээ олж болох л талтай.

Нийтийн тээвэрт 300 төгрөгөөр зорчиход бэлэн үү?

2007-11-02T02:17:00.000-07:00

Нийтийн тээврийн үнэ нэмэгдээд гурав хонож байна. Амралтын хоёр өдрүүдэд хүмүүс гадагш нэг их гараагүй зарим нэг нь мэдрээгүй байж болох. Өнөө өглөө автобусанд суусан хүмүүсийн бухимдалыг үгээр хэлэхийн арга алга. Урьд нь 300 битгий хэл 200 төгрөгөө бүрэн төлж чадахгүй 100 төгрөгөөр туулайчлан суудаг байсан хүмүүс олон байсан. Одоо тэгвэл 200 төгрөгөөр туулайчлах нь дээ. Ихэнх зорчигчид 200 төгрөгний тасалбар аваа харагдсан. Кондукторын уур хилэн гэж нөхцөл алга. Арга ч үгүй байх. Хүмүүс 300 төгрөг өгөхөд хараахан бэлэн биш байгаа мэт.

- Та нар мөнгөө гүйцэд төлөөд явж чадахгүй бол буугаад TAXI- ндаа суугаад яв гэж орилох юм. Одоо тэгвэл тэр TAXI чинь километр нь 500 хүрэх вий. Өнөөдрийн байдлаар нийтийн тээврийн үнэ 300 төгрөг боллоо. Цаашдаа 400 төгрөг ч болох талаар чих дэлсэнэ лээ.

Та ямар зан характертай бол /Темдерамент/

2007-11-02T02:15:00.000-07:00

Одоог хүртэл өөрийнхөө зан аашыг мэдэж чадаагүй яваа хүн олон. Тэгвэл өөрийгөө нэг сориод үз. Асуулт бүрийг уншиж үзээд зөвшөөрч байгаа эсэхээ шалгаад үзээрэй. 15-аас дээш асуултанд та тийм гэсэн хариултыг өгч байвал та зан характераа мэдэж авлаа гэсэн үг.
1. Тогтворгvй байна хєдлєж гар хурууг орoлддог.
2. Омогтой огцом ууртай.
3. Тэвчээргvй биеэ барьж чаддаггvй.
4. Шийдэмгий санаачлагатай.
5. Зєрvvд
6. Mаргаанд цэцэн дийлэх гэж оролддог
7. Yе vе гэнэтийн vсрэнгvй байдлаар тvргэн ажилладаг
8. Ний нуугvй шулуун шударга
9. Аз турших дуртай
10. Єсєрхєж уурлах нь олон
11. Сэтгэлийн хєдєлгєєнтєй, хэл яриа огцом тvргэн
12. Хэрvvлч зодоонч
13. Бусдын дутагдлыг тэвчиж чаддаггvй.
14. Тvрэмгий дээрэнгvй захирангуй
15. Гар нvvрний хєдєлгєєн их
16. Тvргэн бодож шийддэг
17. Шинэ зvйлд удаан дасдаг
18. Зорилгодоо тууштай хvрдэг
19. Алхаа гишгээ огцом тvргэн
20. Ааш зан тvргэн хувьсаж єєрчлєгддєг.

-Чи яахын аргагvй САНГВИНИК

1. Хєгжилтєй баяр баясгалантай, чанга хєхєрдєг
2. Эрч хvчтэй ажилсаг
3. Эхлэснээ дуусгахгvй орхих нь элбэг
4.Єєрийгєє хэт vнэлдэг
5. Аливааг тvргэн ойлгож тусгаж авдаг
6. Сониуч тогтвортой.
7. Аливаад зовж шаналах нь бага
8. Ямар ч нєхцєлд амархан дасаж зохицдог
9. Шинэлэг ажилд дуртай
10. Сонирхолгvй юмнаасаа амархан хєндийрч холддог
11. Нэг ажлаас нєгєєд амархан шилжиж зохицдог
12. Зохион байгуулах дуртай
13. Нийтэч , уриалгахан, нэрлэхэж эмээдэггvй
14. Тэсвэртэй тууштай, ажиллах чадвар сайн
15. Нvvр гарын хєдлєгєєн оролцуулан тvргэн чанга ярьдаг
16. Биеэ барьж эзэмдэхдээ сайн
17. Цовоо сэргэлэн ааш зантай
18. Тvргэн унтаж амархан сэрдэг
19. Эмх цэгц муу, Юмыг яарч шийддэг
20.Заримдаа єнгєц хийсвэр шийддэг

-Ерєєсєє л ФЛЕГМАТИК

1. Эмх журамтай , Нямбай
2. Аливаад ул суурьтай ханддаг
3. Болгоомж бодлготой
4. Хvлээцтэй
5. Хоосон чалчих дургvй , Yг дуу цєєтєй
6. Сэтгэлийн хєдлєгєєн бага, Хэл яриа жигд тогтуун
7. Нvvр гарын хєдлєгєєн бага
8. Удаан ойлгож сайн тогтоодог.
9. Эхлэснээ гvйцээдэг
10. Хvч чадлаа дэмий vрдэггvй
11. Хэвшсэн дэг журмаа хатуу мєрддєг
12. Сэтгэлийн хєдлєгєєнєє барьж чаддаг
13. Сайшаал шvvмжлэлд эмзэг
14. Єєрийгєє дооглох шоолохыг тоодоггvй
15. Сонирхол харьцаа тогтвортой
16. Нэг vйлээс нєгєєд шилжихдээ удаан
17. Хvн бvртэй жигд харьцдаг
18. Шинэ нєхцєлд дасч зохицохдоо бэрхшээдэг
19. Зовлон євчинд тэвчээртэй
20. Уур уцааргvй

- Чи цэвэр МЕЛАНХОЛИК юм

1. Бvрэг ичимхий
2. Шинэ нєхцєлд сандарч тэвддэг
3. Танихгvй хvнээс бишvvрхэж бэрхшээдэг
4. Хvчиндээ итгэхгvй бэрхшээдэг
5. Ганцаардыг амархан давдаг
6. Амжилтгvй зvйлд амархан гутарч, Сэтгэлээр унадаг
7. Бодлогоширч гиеvvрхэх дуртай
8. Амархан ядардаг
9. Хэл яриа сул зєєлєн
10. Ярьж буй хvнийхээ зан тєлєвт зохицдог
11. Єрєвч эмзэг уян сэтгэлтэй
12. Сайшаал шvvмжлжлд мэдрэмтгий
13. єєртєє болон бусдад єндєр шаардлага тавьдаг
14. Хардаж сэрдэх талтай
15. Євчин зовлонд эмзэг
16. Хэт гомдомтгой
17. Бодол саналаа бусадтай хуваалцдаггvй, нийтэч биш
18. Идэвхи санаачилга багатай
19. Дуулгавартай хvлцэнгvй
20. Бусдаар туслуулж єрєвдvvлэх дуртай
Өмнөх бичлэг: Нийтийн тээвэрт 300 төгрөгөөр зорчиход бэлэн үү?
Дараахь бичлэг: Хятадын алдарт хөгжмийн зохиолч тамирчдаар хөгжим тоглуулна

Эзэн

2007-11-02T02:11:00.001-07:00

Миний эзэн их хатуу. Гэхдээ намайг зодож жанчдаггүй. Бас загнаж элдвээр ч аашилдаггүй. Зүгээр л би эзнээ бодохоороо уйлчихдаг. Заримдаа бүр зогсож чадахгүй болтлоо уйлдаг. Бас тарчилдаг. Яг л тамын тогоонд байгаа мэт.Хааяа гуниглана. Миний голд ортол хүйтэн үг хэлчихсэн мэт. Бүр баярын нулимс хүртэл гардаг. Намайг эрх чөлөөтөй болгочихож байгаа юм шиг. Их хачин. Миний эзэн их хатуу. Гэхдээ намайг зодож жанчдаггүй. Бас загнаж элдвээр ч аашилдаггүй. Зүгээр л би эзнээ бодохоороо уйлчихдаг. Тэр эзэн минь миний цээжний зүүнтээ оршдог.

Өнөөх газар

2007-11-02T02:09:00.000-07:00

Бүдгэрч баларсан гүүр. Ганцхан хүний зөрөг. Гүүрээр хэзээ ч хоёр хүн зөрж байгаагүй.Тийм боломж ч байхгүй.Тэнгэрт олон од түгсэн нэг үдэш нэгэн бүсгүй дээш ширтэн гүүрний голд их л удаан зогсов. Цаг нэлээд орой болсон тул гүүрээр гарах хүн цөөрч хүний хөл бараг тасарч. Зогсоод л байв. Их л хичээж, бас ихийг бодсон янзтай харагдана. Хаашаа ч юм яарсан залууг гүүрээр гарах гэж хүлээхийг ч үл анзаарна. Нэлээд хугацаа өнгөрсний дараа залуу хажууд нь ирээд зогсчихов. Бүсгүй анзаарсангүй.
- Тэнгэрт анх нэг ч од байдаггүй байсан гэдэг.
Бас л анзаарсаншүй.
- Тэгээд хүмүүс бие биенээ хайрлаж эхлэхийн цагт хайр нь тэнгэрт од болон гэрэлтэж эхэлсэн гэдэг.
Бас л…
Залуу зөрж гаралгүй эргээд явчихав. Үдэш орой болсныг сая мэдэрсэн бүсгүй бодлоосоо салж ядан гүүрний хүрээ модыг гараараа илэн эрэг рүү дөхнө. Урагш хартал саяхан гүүрээр гарсан гэлтэй нэг хүн цааш алхан явааг харав. Бүсгүй гайхан эргэж нэг харснаа Яаж? хэмээн амандаа бувтнаад учрыг нэг их олохыг хичээсэнгүй цааш алхав.

Маргааш. Үдэш орой. Яг л цагтаа бүсгүй ирчихсэн зогсоно. Юуг ингэтлээ их боддог юм бол хэмээн харсан бас нэг хүн цаана нь зогсоно. Өнөөх залуу.
- Анх тэнгэрт нэг ч од байдаггүй байсан гэнэ лээ. Тэгээд хүмүүс биесээ хайрлахын цагт тэр их хайр нь од болон тэнгэрт түгсэн гэдэг хэмээн эмэгтэйн шивнэн хэлэх дуу сонстоно. Цааш үргэлжлүүлэн яриад л байв. Ингэж үдэш бүхэн ирж ярьсаар нэг л мэдэхэд өнөөх газарт нэг биш хоёр хүн үдэш бүхэн зогсож харагдах болов. Тэд од бүрийн тухай яриад л …

Авдаг талхны тоо цөөрсөөр…

2007-11-02T02:07:00.000-07:00

Газар тариалан эрхлэх хамгийн боломжтой газар нутаг хаана вэ гэвэл Монгол гэж хэлнэ. Гэсэн ч хамтын хүчээрээ хөдөлмөрлөж энэ газраа ашиглан бүтээгдэхүүн гаргах асуудлаар таг чиг маруухан. Ярих дургүй. Цаг агаарын эрс тэс уур амьсгал, зуд турханг ярьсаар л амаа тагладаг. Гэтэл одоо жилийн жилд л тариа ногооны асуудал яригдах боллоо. Энэ асуудлаа ч шийдэж чадахгүй юм. Хариуд нь дэлхийн зах зээл дээр Улаан буудайн үнэ өссөнтөй холбон тайлбарлаад байгаа. Яг энэ зүйл дээр Хойд хөршид мөн үнийн хөөрөгдөл гарч байгаа. Орост өнгөрсөн жил 4000 рубль байсан нэг тонн улаанбуудай өнөөдрийн байдлаар 6300 рубль болтлоо өсчээ. Тэнд талхны үнэ яг өнөөдрийн байдлаар 620 төгрөг болжээ. Ер нь хаана ч гэсэн цаашид өснө л гэнэ. Ямар ч тайлбарын ард өнөөдөр бидний авдаг талх, мах ногооны тоо цөөрсөөр л…
Одоо “Үнэ” гэдэг үгнээс хүмүүс айдаг болчихож. Манай дотоодын гурилан бүтээгдэхүүн үйлдэрвэлэгчид дээрх мессиж-ны сургаар хэд арван төгрөгөөр гурилан бүтээгдэхүүндээ үнэ нэмсээр л байгаа. Увдал авах хүн нь ч цөөрч энэ үйлдвэрүүд зогсож, дампуурах ч талтай юм шиг…

Монгол улсын ерөнхий сайд асан П.Жасрай хорвоог орхилоо

2007-11-02T02:05:00.000-07:00

Монгол улсын ерөнхий сайд асан П.Жасрай гуай өнөө өглөө намын XXV их хуралдаандаа ирэх үедээ гэнэт ухаан алдаж эмнэлэгийн тусламж ч авч чадалгүй таалал төгссөн байна. Хурал Соёлын төв өргөөнд болж байсан бөгөөд өлгүүрт хувцсаа өгөн зогсохдоо ухаан алджээ. Одоо II-р эмнэлэгийн түргэний эмч нар оношыг нь тогтоохоор ажиллаж байгаа юм байна. П.Жасрай гуай 1933 онд Говь-Алтай аймгийн Бугат суманд төрөөд анх багш мэргэжлээс өнөөдрийн өндөрлөгт хүрсэн улс төрийн томоохон зүтгэлтэн байсан. УИХ-ын чуулганы танхимд гишүүд эмгэнэл илэрхийлэхдээ нэг биш хоёр хүний төлөө эмэгнэн гашуудлаа. Учир нь Авилгатай тэмцэх газрын дарга Ч. Дангаасүрэн ч бас өнөө өглөө таалал төгсчээ. Одоогоор МАХН-ын ээлжит их хурал түр завсарласан байна.

Зураач

2007-11-02T02:03:00.000-07:00

- Би ямар зураг зурах вэ?
Бурхан:
Өөрийнхөө зургийг нэг зураадхаач.
-За багш аа.
Эхлээд хүн би өөрийгөө. Үзэсгэлэн гоо, төгс төгөлдөр биш ч, өөрөө өөртөө зөв хүн байх ёстой учир илүү ч үгүй дутуу ч үгүй зурчихъя.
Дараа нь яах вэ? Амьдралаа зурдаг хэрэг ээ. Би хайраас төрсөн болохоор хайрыг таслах учиргүй. Хайраа зурна аа. Сэтгэлдээ хүлээн зөвшөөрдөг хүнтэйгээ амьдарч байгаагаар зурлаа.
- Багш аа асууж лавлах зүйл байна.
- Юу тэр вэ?
- Хүсэл хязгаар үүнд байх уу? Хязгааргүй юу?
- Тачаалаараа бол доо шавь минь.
Тэгвэл зураг минь бараг дуусчихлаа. Хүсэл минь хоёрхон. Тансаглал бардамнал надад хэрэггүй. Хүн би өөрөө хүн байгаад, хайр минь байсан цагт хожим нь би бүгдийг цогцлоогоод зурчихаж чадна. Түүнд тэгж шуналтан тачаадаж цагаан цаас эрээлээд яахав дээ багш аа. Харин та энэ зургийг минь баллуурдалгүйгээр хүний ертөнц рүү илгээгээрэй.

ТАЙЗ

2007-11-02T02:01:00.000-07:00

Хөшиг нээгдэнэ. Жүжиг эхлэв. Хоёр хүн. Ромео Жулетагаас ч төгс төгөлдөр. Хэдэн цаг үргэлжилсэнийг анзаарсангүй. Жүжиглэлт биш амьдралынх нь хүүрнэл тэнд тоглогдоно. Тайзны голд ханхүү нь зогсоно. Гүнж нь сөгдсөн байх юм. Үлдээч дээ, хүлээгээч дээ, хайрлаач дээ гэж ер хэлээгүй харагдана.

-Энэ чинь юу харж, сонсох нь энэ вэ?
Ханхүүгийн хэлдэг хайрын үгс, харц сөгдөлт үү дээ. Гайхалтай. Гүнж нь яг л эрэлхэг баатар шиг аашилж байна гээч. Сонгодог драм төгсөв. Алга ташилтын дараа зрител чив чимээгүй. Үзэгчгүй. Ганцхан удаа тайзан дээр тавигдах энэ жүжгийг хоёрхон хүн үзэхээр иржээ.

Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн давалгаа хаашаа явна аа

2007-11-02T01:55:00.000-07:00

Хэвлэл мэдээллийнхний анхаарлыг байнга татаж байдаг зүйл нь Дотоодод болж байгаа үйл явдал байдаг. Өнгөрөгч долоо хоногийн турш МАХН-ын ХХV Их Хурлын сонин сайхнаар манай өдөр тутмын сонинуудын мэдээлэл хахаж байсан. Намын сонин сайхан нь өнөөдөр ч үргэлжилсээр. Хэн бүхний анхаарал намын шинэ дарга хэн болох вэ хэмээн чих даран хүлээж байсан бол энэ долоо хоногт буюу өнөөдөр намын шинэ даргын хэлсэн үгэнд чиглэх болов. Өчигдрөөс МАХН-ын Бага хурал эхэллээ. Бас л олон талт асуудлууд гарсан бололтой. С.Баяр дарга өөрийнхөө оронд Ё.Отгонбаярыг ерөнхий нарийн бичгийн албан тушаалд нэрийг нь дэвшүүлж. Тэр хүн нь ногоон гэрлээр сонгогдлоо. Мөн удирдах зөвлөлийнхөө хүмүүсийн нэрсийг гаргажээ.

Бага хурлаар яригдсан бас нэг асуудал нь шинэ дарга С.Баярт намын нэр хүндийг өргөж ирэх сонгуульд ялуулахын тулд Ерөнхий сайдын албан тушаал зайлшгүй хэрэгтэй гэнэ. Нэгэнт МАХН-ын Их хурлаас ийм шийдвэр гарсан болохоор Ерөнхий сайд М.Энхболд намын дүрмийн дагуу огцрох өргөдлөө өгөх ёстой. Тиймээс өчигдөр түүнийг УИХ-ын даргад өргөдлөө өгнө гэдэг “шум” дэгдсэн байгаа. Үүн дээр хэвлэлийнхний хараа, чих саатаж байна. Харин ирэх долоо хоногт Засгийн газрыг огцруулах асуудал орж ирэх төлөвлөгөөтөй байгаа нь хэвлэл мэдээллийнхний дараагийн давалгаа болж мэдэх. Нэг намын хурлаас болж Монголын нийгмийн амьдрал түүн рүү ханарах ёсгүй гэж “Ардын эрх” сонин анхааруулж бичсэн. Одоо ашгүй нэг юм хурал дуусч хэвлэлийнхний анхаарал өөр тийш чиглэх байх гэтэл дахиад л…

Өнгөрсөн долоо хоногийн бас нэг шуугиантай мэдээлэл Ерөнхий сайд асан П.Жасрай, Авлигатай тэмцэх газрын дарга Б.Дангаасүрэн нарын харамсалтай үхлийн талаарх мэдээлэл. Эмгэнэлт явдал, хурал хуй, намын даргын суудлын төлөөх битүүхэн тэмцэл өрнөсөн эл өдрүүдэд Нийслэлийн ой бас тохиож байсан юм. Энэ ч хэвлэлийнхэнд сонин санагдсангүй бололтой. Харин эх оронд маань дэлхийн анхаарлыг татахуйц үйл явдал болж өнгөрсөн нь Кураш бөхийн ДАШТ байв. Монголд төдийлөн танигдаж амжаагүй Кураш бөхөд манайхан амжилттай барилдаж, тавын таван алтан медаль хүртэж, багаараа хоёрдугаар байр эзлэсэн талаар ТВ-ээр нэлээдгүй цацагдлаа. Харин тамирчдын сэтгэлийн үг, шагналын үнэр ханхалсан ярилцлага, нийтлэлийг нэг ч сониноос олж харсангүй. Өнгөрсөн долоо хоногийн мэдээлэл нэг тиймэрхүү өнгөрч, Шинэ долоо хоногийн мэдээллийн давалгаа нэг иймэрхүү эхэлж байх шиг..

Зүгээр

2007-11-02T01:47:00.000-07:00

Мартаад удаж байна. Заримдаа бодчихдог ч зшрхэндээ "Март" гээд тушаачихсан. Мартана биз. Цаг хугацаа яюна Чиг чиг чиг. Тэгж байгаад алдчих вий. Тушаачихсан юм чинь гайгүй биз. Өөртөө. Санамсаргүй ч болов таарчих юмсан. За болио. Уулзаж чадахгүй л дээ. Зүгээр. Зүүдэндээ үшгэлж уулзчихдаг болохоор...

Эрэл

2007-11-02T01:46:00.001-07:00

Ирээгүй яваа хайраа бодоод
Дурлал гээд зөндөө л бодлоо
Ирэхгүй юм уу? одоо
Энэ ертөнцийн хаагуур нь яваад байгаа юм бэ?

Өөр

2007-11-02T01:45:00.000-07:00

“Хайр” гэж хэлэх эрхийг надад өгсөн болохоор баярлана
Хажууд байхгүй ч амьдрах итгэл өгсөн болохоор баярлана
Хайрлуулахгүй ч хайрлах эрхийг авсан болохоор баярлана
Уйлна. Нулимс минь хүртэл баярынх.

Тайлбар

2007-11-02T01:44:00.000-07:00

Бодол санаа. Дуу өнгө. Үг яриа. Дүр дүрслэл.
Бүх юмс намирч байдаг газар.
Тэр. "Сэтгэл"

Сэрлээ

2007-11-02T01:43:00.000-07:00

Би сэрлээ. Өглөө, өдөр орой. Дахиад сэрнэ. Өглөөө өдөр орой. Би сэрэхдээ арай өөрөөр сэрмээр байна Сэрэхэд минь шөнө болж байвал яах бол? Өглөөгөө үгүйлэх болов уу?

Бодуулах

2007-11-02T01:42:00.000-07:00

Чиний тухай зүрхэндээ бодох гэсэн юм
Бодуулах бүртээ ургуулан бодох гэсэн юм
Тэр бодлоо чамд бодуулах гэсэн юм
Бодож байгаа болов уу? гэж өөртөө бодуулах гэсэн юм
Чи намайг бодож суугаа юу
Өөр хэнийг ч биш зөвхөн намайг
Яагаад чи намайг бодож байгаагаа мэдэж байгаа юу?
Надад чамайг өөртөө дурлуулах, бас өөрийгөө бодуулах увидас байдаг юм.

Бүтээл

2007-11-02T01:40:00.000-07:00

Ариун гэгээн. Гоёмсог тансаг. Хүсэл тачаал. Төгс төгөлдөр. Үзэсгэлэн гоо. Сүрлэг бадрангуй. Эмэгтэй хүн. Эрчүүдэд зариулагдсан бүтээл. гс тБүтээл

Эх орныхоо төлөө өвчлөх хэгтэй

2007-11-02T01:38:00.000-07:00

Эх орон гэж юу юм. Есөн хөлт цагаан туг, соёмбо тэмдэг, төрийн дуулал, уул ус, мод чулуу юу?
Аферикд бол хүүхдүүдийг таван наснаас нь төрийн дууллыг нь цээжлүүлэн дуулуулж сургадаг. Гэтэл манай нэгэн Урлагийн их сургуулийн оюутны лекцийн танхимаас төрийн дууллаа бүрэн бүтнээр нь дуулчих оюутан гарахгүй байсан. Хэрэв дуулчихдаг юм бол Монголын түүхийн хичээл дээр 100 гаргана гэж багшийг ам гархад “Түй сурчихдаг байж” хэмээн толгойгоо шааж зогссон оюутнууд олон байсан.
- Үнэхээр эвгүй юм. Сурах хэрэгтэй юм байна хэмээн лекцээ дуусаад тас тас хөхрөлдөнө. За маргааш төрийн дууллын үг олж авнаа гэж нэг оюутанг хэлэхэд нь “Хүүе ээ төрийн дуулал чинь шинэчлэгдчихсэн ш дээ. Мэдээж байгаа биз дээ” гэж номчирхоно. За яахав тэгж байгаад сурчихна даа гэж номчирхоно. Харин тэр сүр сүлд болсон туг дарцагны утга учрыг олох хаа байсан.
Бас зарим нь ямар азаар тэр Африк мафрикд нь төрөөгүй юм болоо. Монгол шиг минь цэлгэр сайхан нутаг хөх тэнгэр онгон байгалтай газар хаана байгаа юм хэмээн энэ “Монгол гэж цэлгэр сайхан нутаг хөх тэнгэр онгон байгалтай орон” гэсэн тодотголоос цааш хэтрэхгүй яваа залуус арай л өөр бодол түүх хэрэгтэй байх.
Тэгээд энэ сайхан бүхнээ магтан дуулаад байгаа Эх орны төлөө гэсэн сэтгэл нь хаана яваа юм бол? Ядаж нэг удаа “Эх орон ” гэж юу юм бэ? Бид яах ёстой юм? Тэгээд нэг эргэцүүлбэл хайрлах сэтгэл төрөх вий. Хайрлах сэтгэл байхад л болно. Сэтгэл л байвал болно. Тэгж түүх уншиж онолдож, дууны үг цээжлэх гэж зовоод одоо хэрэггүй. Хожим төрөх хүүхэддээ ч гэсэн Эх орон гэж бодох сэтгэлийг төрүүлхээр зүйлийг л залуус бид хийх нь зөв.
Үүнээс хойш сэтгэлтэй байцгаая аа. Тэгвэл эх орон чинь баярлана. Түүнээс биш уг чанартаа Улс орон бүр л сайхан тал, уул ус, мод агаартай шүү дээ. Монгол улсыг тийм тодотголоор хуураад хэрэггүй. Хүмүүс нь улс эх орноо ямар вэ гэдгийг нь харуулах юм бол бид жинхэнэ утгаараа Монгол гэдэг нэрээр овоглож амьдархад нүүр улайхгүй.
Хүн бүр л хайраар өвчилдөг. Ялангуяа залуучууд. Та бүгд тэр хайрынхаа зайд Эх орноо багтаагаад хайрлаач. Тэгээд эх орноо хайрлахын дээдээр хайрлаж, санахын дээдээр санаж хөлөрч хонодог болоосой.

Эх орныхоо төлөө өвчлөх хэгтэй

2007-11-02T01:35:00.000-07:00

Тэгэхэд

2007-11-02T01:32:00.000-07:00

Тэгэхэд нэг их ядарч билээ. Драмын театрын тайзнаа "шөнө амталсан нулимс жүжиг" эхлэнэ. Хүмүүс бүгд суудлаа эзэлчихсэн байхад би болоод манай хэсэг найзууд суудлаа БАЙРАА эзэлсэн байлаа.

Эмзэг эрхтэн

2007-11-02T01:31:00.000-07:00

Хамаагүй хүрч болохгүй байх аа. Хайрлаж нандигнаж явахгүй бол түүнгүйгээр яах ч билээ дээ. Амтдрал гэж тэгвэл байгаад ч хэрэггүй. Хамаг л хэрэгцээ, гаардлага хангадаг эрхтэн үгүй болчихоор яалтай ч билээ?
Амьдархад, амьсгалахад ч бэрх. Хүмүүсээ "Зүрхээ" хайрлацгаая.

Хүсэхгүй байсан ч харагдаад

2007-11-02T01:28:00.000-07:00

Нүдээ бузардчих вий гэхээс айна
Нүдээ уйлуулахгүй гэж хичээнэ
Нүдээ аргадах гэж анина
Нүдээ ширгээх гэж харна

Нийтийн тээвэрт 300 төгрөгөөр зорчиход бэлэн үү?

2007-11-02T01:25:00.000-07:00

Нийтийн тээврийн үнэ нэмэгдээд гурав хонож байна. Амралтын хоёр өдрүүдэд хүмүүс гадагш нэг их гараагүй зарим нэг нь мэдрээгүй байж болох. Өнөө өглөө автобусанд суусан хүмүүсийн бухимдалыг үгээр хэлэхийн арга алга. Урьд нь 300 битгий хэл 200 төгрөгөө бүрэн төлж чадахгүй 100 төгрөгөөр туулайчлан суудаг байсан хүмүүс олон байсан. Одоо тэгвэл 200 төгрөгөөр туулайчлах нь дээ. Ихэнх зорчигчид 200 төгрөгний тасалбар аваа харагдсан. Кондукторын уур хилэн гэж нөхцөл алга. Арга ч үгүй байх. Хүмүүс 300 төгрөг өгөхөд хараахан бэлэн биш байгаа мэт.
- Та нар мөнгөө гүйцэд төлөөд явж чадахгүй бол буугаад TAXI- ндаа суугаад яв гэж орилох юм. Одоо тэгвэл тэр TAXI чинь километр нь 500 хүрэх вий. Өнөөдрийн байдлаар нийтийн тээврийн үнэ 300 төгрөг боллоо. Цаашдаа 400 төгрөг ч болох талаар чих дэлсэнэ лээ.

Ах намын түүхэнд үлдээх том шийдвэр

2007-11-02T01:23:00.000-07:00

Монголын улс төрийн ууган хүчин АХ нам буюу МАХН түүхийнхээ хамгийн эгзэгтэй үед ирээд байна гэхэд хилсдэхгүй. Ойрын өдрүүдэд намын лидерүүдийн дунд хэн нь хэн бэ? гэдэг нь ёстой нэг харагдаж байх шиг байна.
Намын ХХV их хурал хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байгаа. Өнөөдрөөс намын даргын сэнтийд хэн залрах нь ил болох байх. Тэгвэл УИХ-ын сонгуулийн өмнөхөн намын даргаа голж гоодон соливол МАХН юу болох бол. Өдий хүртлэх хугацааны хамгийн том үйл явдал энэ намд болоод байна.
Өнөөдөр Засгийн газраа огцруулбал МАХН дахин босч ирэхгүйтэй адил намын даргаа соливол МАХН 2008 оны сонгуулиар бараа сураг нь тасарч мэдэх л юм болж байх шиг. Засгийн газар солигдох тоолонд ард түмэн бид хэлмэгдэж . Эдийн засгийн болон эд материалын хохирогчид болдог. Арга ч үгүй тэдний далбаан дор л бид амьдарч байгаа хойно. Засгийн газар өөрчлөгдөж солигдлоо гээд ард түмэн дэвжин дээшилсэн түүх ч байхгүй. Сонгууль гэсэн том мөрийн хөтөлбөрийн амлалтад л өдий хүртэл бид найдаж юм горьдож явах шив дээ.
Бид өдөр хоногийнхоо хоол унааны асуудал дээр л эргэлдэж байхад дээдчүүд суудал дэвших, гуншингаа ахиулах гэх мэтээр тоглож суух.

Улирал

2007-11-02T01:21:00.000-07:00

Өвөл надад гуниг мэт санагддаг. Бодолд автсан хүмүүс. Сэтгэл нь хүртэл үстэйгээ ижил буурал болчихсон мэт. Хавар болж цэцэглэхээ хүлээж байгаа бээрсэн мөчир мэт тэсч ядсан хүмүүс нүдэнд тордог. Бүх юм нь нуугдмал. сэтгэл нь хүртэл. Халуун дулаан үг, харц гэж хаа ч үгүй. Удахгүй хавар болж энэ бүгд үгүй болоосой.
Хавар надад цэцэг шиг санагддаг.
Бүх юм нь эмзэгхэн. Хүмүүс нь хүртэл. Хүн бүр хаврыг хайраар угтдаг. Сэтгэл гижигдсэн улирал. Ямар нэг мэдрэмж ирэх шиг санагддаг. Тэр нь тэгээд бас тогтворгүй. Яг л үүлтэй тэнгэр шиг. Зун л хамгийн сайхан тогтуун, юм бүхэн тунгалаг шинэхэн мэт.
Зун надад эхлэл шиг санагддаг. Яг л эхээс төрж байгаа шиг ариухан. Байгаль нь өнгөө сольж шинэхэн дээлээ нөмөрчихнө. Хүмүүс нь сэтгэлээ нээж өөрийгөө эрх чөлөөтөй болгодог сайхан улирал.
Намар надад амьдрал шиг санагддаг. Амьтай бүхэн нэг л зүйлд бэлдээд. Тэр нь цаашдынх нь оршин тогтнол. Яарсан сандарсан, хичээсэн зориглосон, бас зүтгэсэн цөхөрсөн олон юмс. Яг л амьдрал харагддаг.

Зүүд шиг амьдралыг хүсэхгүй: Бэрх.

2007-11-02T01:15:00.000-07:00

Үүр цайж өглөө болжээ. Шинэ өдөр.Шинэ амьдрал. Өнөөх л айхавтар талбар руугаа. Үдэш хүртэл үргэлжлэх ажил. Зүүдэндээ ч хүртэл. Цаг зав гэж байхгүй. Сэтгүүлч. Сайхан мэргэжил. Нарт ертөнцөд байхгүйгээр мөрдөж мөшгих "нандин сайхан алба" гагцхүү сэтгүүч хүнд заяагджээ. Бид хүнийг ухаж төнхөж, алхам бүрийг нь хянаж, алдаа хийг нь ашиглаж байж томчуудын зүрхэнд шар ус хуруулж нийгмийг эрүүлжүүлж жинхэнэ дөрөв дэх засаглалаа тогтоодог юм гэж нэг сэтгүүлч үнэн хэлсэн. Сэтгүүлч. Сайхан мэргэжил. Бүр багаасаа мөрөөдөж сэм сэмхэн үзэг цаас нийлүүлж суудаг байсан. Одоо үүнтэйгээ учирчихсан. Тэгээд насан туршдаа ч зууралдаж мэдэх. Энэ л надад жаргал. Хэнд ч тохиолдохгүй адармаатай өрнөл. Тэр бүхнээ гэр бүлтэйгээ хувааж амсаад л. Нэг өглөө сэрээд уйтгар шаналалд автана. Нэг өглөө сэрээд баяр жаргалд хөтлөгдөнө.
Үүр цайна. Өглөө болно. Шинэ өдөр. Хар жийп, булган шуба, бүдүүн нөхөр бас мөнгө. Үгүй. Ийм амьдралыг хүсэхгүй бэрх.